Query Expansion

Term van de dag
Query Expansion

Query Expansion is een informatieherwinning-techniek waarbij een initiële zoekopdracht wordt uitgebreid met aanverwante termen, synoniemen of verwante concepten. Dit helpt zoeksystemen beter en meer relevante resultaten te vinden door het zoekgebied intelligenter te verbreden.

Query Expansion verbetert de waarschijnlijkheid dat relevante documenten worden gevonden, vooral wanneer gebruikers niet precies de juiste terminologie gebruiken. Dit wordt bereikt door linguïstische databases, machine learning modellen of user-feedback.

Voorbeeld: Als een gebruiker naar “laptop” zoekt, kan query expansion automatisch termen toevoegen als “notebook”, “computer”, “mobilе computer” en “ultrabook”. Dit zorgt ervoor dat alle relevante items worden getoond, niet alleen die met het exact woord “laptop” in de beschrijving.

📚
Term van de dag archief
Alle AI-termen op één plek. Blader door het volledige archief, gesorteerd op alfabet.

Q-learning

Term van de dag
Q-learning

Q-learning is een versterkingsleeralgoritme dat agenten leert optimale acties in verschillende situaties uit te voeren. Het algoritme leert de waarschijnlijkheid of bruikbaarheid van elke mogelijke actie in elke toestand, opgeslagen in een waardentabel of Q-tabel.

Q-learning is model-vrij, wat betekent dat het agenten toestaat te leren zonder volledig begrip van de omgeving. Het algoritme werkt door middel van trial-and-error, waarbij beloning signal aangeeft of acties goed of slecht waren. Dit maakt het zeer nuttig voor robotica en spelspelen.

Voorbeeld: Stel je een robot voor die een maze moet uitvinden. Q-learning stelt de robot in staat om verschillende routes uit te proberen. Voor elke route staat een beloning (positief of negatief) opgeslagen in de Q-tabel. Na veel iteraties leert de robot de snelste weg naar het einde door de waarden met de hoogste beloningen te volgen.

📚
Term van de dag archief
Alle AI-termen op één plek. Blader door het volledige archief, gesorteerd op alfabet.

Quantization

Term van de dag
Quantization

Quantization is het proces van het omzetten van continue waarden in discrete stappen, meestal voor het comprimeren van machine learning modellen. Het meest gebruikelijk wordt dit toegepast om parameters (gewichten) van een model om te zetten van floating-point getallen naar lagere precisie-waarden.

Quantization vermindert de opslagvereisten en snelheid van computermemoria aanzienlijk, wat het mogelijk maakt modellen efficiënter op hardware uit te voeren. Dit is vooral waardevol voor het inzetten van grote modellen op mobiele apparaten, edge devices of datacenters.

Voorbeeld: Een model kan origineel alle gewichten in 32-bit floating-point waarden opslaan. Door quantization kunnen deze waarden worden geconverteerd naar 8-bit gehele getallen. Dit reduceert de modelgrootte met 75 procent zonder veel verlies in nauwkeurigheid, waardoor het model sneller en efficiënter kan draaien.

📚
Term van de dag archief
Alle AI-termen op één plek. Blader door het volledige archief, gesorteerd op alfabet.

Pruning (AI)

Term van de dag
Pruning (AI)

Pruning is een techniek om machine learning modellen kleiner en efficiënter te maken door minder belangrijke verbindingen of parameters te verwijderen. Tijdens pruning worden delen van het netwerk verwijderd zonder dat de nauwkeurigheid aanzienlijk afneemt.

Pruning helpt modellen sneller te draaien, minder geheugen te gebruiken en gemakkelijker op mobiele apparaten of edge devices te implementeren. Het is een vorm van modelcompressie die essentieel is voor het praktisch inzetten van grote netwerken in real-world toepassingen.

Voorbeeld: Stel je een neuraal netwerk voor dat 100 miljoen parameters heeft. Door pruning kunnen onderzoekers het netwerk verkleinen tot 10 miljoen parameters door te bepalen welke connections het minst bijdragen aan de nauwkeurigheid. Het gesnoeide model werkt bijna even goed, maar is 10 keer sneller en gebruikt veel minder geheugen.

📚
Term van de dag archief
Alle AI-termen op één plek. Blader door het volledige archief, gesorteerd op alfabet.

Parameter

Term van de dag
Parameter

Parameters zijn de aanpasbare gewichten en biases in een machine learning model die worden geleerd uit trainingsdagegen. Ze zijn in tegenstelling tot hyperparameters, die extern ingesteld worden en niet automatisch worden geoptimaliseerd.

Parameters worden bijgewerkt door optimalisatiealgoritmen zoals Gradient Descent op basis van het trainingsproces. Naarmate een model betere gegevens ziet en meer traint, worden parameters verfijnd om betere voorspellingen te doen. Het aantal parameters bepaalt grotendeels de capaciteit en complexiteit van een model.

Voorbeeld: In een eenvoudige lineaire regressie zijn de parameters de helling en intercept van de lijn. In een groot taalmodel kunnen parameters miljarden getallen zijn die bepalen hoe het model denkt. ChatGPT heeft bijvoorbeeld tientallen miljarden parameters die allemaal zijn geleerd uit traininggegevens.

📚
Term van de dag archief
Alle AI-termen op één plek. Blader door het volledige archief, gesorteerd op alfabet.

Perplexity

Term van de dag
Perplexity

Perplexity is een metriek die meet hoe goed een taalmodel in staat is om natuurlijke taal te voorspellen. Het geeft aan hoe verward het model is bij het maken van voorspellingen: lagere perplexity duidt op betere prestaties.

Perplexity wordt berekend uit de waarschijnlijkheid die het model aan de werkelijke gegevens toekent. Het is vooral nuttig voor het evalueren van taalmodellen en andere probabilistische modellen. Een perplexity van 1 betekent perfecte voorspelling, terwijl hogere waarden slechter prestatie aanduiden.

Voorbeeld: Stel een taalmodel wordt getest op een testset tekstfragmenten. Als het model gemiddeld een lage waarschijnlijkheid geeft aan werkelijke woorden, zal de perplexity hoog zijn (bijvoorbeeld 500). Dit suggereert dat het model slecht voorspelt. Een beter model zou dezelfde woorden hoger waarschijnlijkheid geven, wat resulteert in lagere perplexity (bijvoorbeeld 50).

📚
Term van de dag archief
Alle AI-termen op één plek. Blader door het volledige archief, gesorteerd op alfabet.

Pre-training

Term van de dag
Pre-training

Pre-training is het eerste trainingsfase van een machine learning model waarbij het met grote hoeveelheden ongelabelde gegevens wordt getraind. Het model leert algemene patronen en kennis uit deze data voordat het wordt aangepast voor specifieke taken.

Pre-training is essentieel voor grote taalmodellen en andere deep learning systemen. Het getrainde model verkrijgt fundamentele kennis die later kan worden verfijnd voor specifieke toepassingen via fine-tuning op kleinere gelabelde datasets.

Voorbeeld: Bij het maken van een taalmodel wordt het eerst pre-getraind op miljarden woorden van ongelabelde tekst van het internet. Het leert daarbij grammatica, feiten en patronen van taal. Later kan dit model fine-tuned worden voor een specifieke taak zoals klantenservice chatbots, door het te trainen op honderden voorbeelden van klanteninteracties.

📚
Term van de dag archief
Alle AI-termen op één plek. Blader door het volledige archief, gesorteerd op alfabet.

Heuristic

Term van de dag
Heuristic

Een heuristiek is een praktische regel, richtlijn of strategie die snelle oplossingen biedt voor complexe problemen zonder garantie van optimaliteit. Heuristische methoden sacrifiëren volledige nauwkeurigheid voor snelheid en efficiëntie.

In AI worden heuristica veel gebruikt om zoekalgorithmes te geleiden, beslissingen sneller te nemen of grote probleemruimten voort efficiënter uit te verkennen. Ze zijn gebaseerd op praktische kennis en intuïtie in plaats van wiskundige optimalisatie.

Voorbeeld: Bij wegrouting kan een heuristiek zijn: “rijdt altijd naar het dichtstbijzijnde volgende bestemming.” Dit leidt niet altijd tot de kortste totale route, maar het is snel en praktisch bruikbaar. Of in schaak kan een heuristiek zijn: “centraliseer je pionnen” als algemeen advies, zonder dat dit in elke situatie optimaal is.

📚
Term van de dag archief
Alle AI-termen op één plek. Blader door het volledige archief, gesorteerd op alfabet.

Human-in-the-Loop

Term van de dag
Human-in-the-Loop

Human-in-the-Loop is een machine learning aanpak waarbij mensen actief deelnemen aan het trainingsproces van AI-modellen. In plaats van dat systemen volledig autonoom leren, bieden mensen feedback, labels en correcties om het leerproces te verbeteren.

Dit is bijzonder nuttig wanneer gegevens schaars zijn, wanneer het lastig is om automatisch labels toe te kennen, of wanneer menselijke expertise essentieel is voor nauwkeurigheid. Het kombineert de kracht van machine learning met menselijke kennis en oordeel.

Voorbeeld: Bij het trainen van een model voor medische beeldanalyse kunnen artsen menselijk feedback geven door foute diagnoses te corrigeren. Het model leert van deze correcties en verbetert zich iteratief. Dit maakt het uiteindelijke systeem veel betrouwbaarder dan een volledig autonoom getraind model.

📚
Term van de dag archief
Alle AI-termen op één plek. Blader door het volledige archief, gesorteerd op alfabet.

Hyperparameter

Term van de dag
Hyperparameter

Hyperparameters zijn configuratievariabelen van een machine learning model die niet uit gegevens worden geleerd, maar vooraf door de onderzoeker worden ingesteld. Ze controleren aspecten van het trainingsproces en de modelarchitectuur.

In tegenstelling tot regelmatige parameters (gewichten in het netwerk) worden hyperparameters niet automatisch bijgewerkt tijdens training. Het vinden van de juiste hyperparameters is essentieel voor modelperformance en wordt vaak gedaan door experimenten of geavanceerde technieken als Bayesiaanse optimalisatie.

Voorbeeld: In een neuraal netwerk zijn hyperparameters bijvoorbeeld de leersnelheid (hoe snel het model aanpassingen maakt), het aantal lagen in het netwerk, de activatiefunctie, en het batchsize. Deze worden allemaal ingesteld vóór training en bepalen hoe het model zich zal gedragen en leren.

📚
Term van de dag archief
Alle AI-termen op één plek. Blader door het volledige archief, gesorteerd op alfabet.