Beginner • Les 9

Deepfakes en gegenereerde media: herkennen en omgaan ermee

AI kan tegenwoordig foto’s, video’s en geluidsopnames maken van mensen die dingen zeggen of doen die nooit hebben plaatsgevonden. Dit noemen we deepfakes. Ze worden steeds realistischer en zijn daardoor moeilijker te herkennen.

Wat is een deepfake?

Een deepfake is een beeld, video of geluidsopname die is gegenereerd of aangepast door AI. De technologie kan het gezicht van iemand op een andere persoon plakken, iemands stem nabootsen, of iemand woorden in de mond leggen die ze nooit hebben uitgesproken. De naam komt van “deep learning” (een AI-techniek) en “fake”.

Hoe herken je een deepfake?

Let op onnatuurlijke oogbewegingen of knipperen. Controleer of de lichtval op het gezicht klopt met de rest van de omgeving. Kijk naar de randen van het haar en de huid: AI heeft daar soms moeite mee. Bij audio: let op een te gelijkmatig stemritme of kleine verstoringen. Wees extra kritisch als een video je emotioneel raakt of iets onverwachts beweert.

Waarom zijn deepfakes gevaarlijk?

Deepfakes worden gebruikt voor desinformatie, oplichting en afpersing. Mensen kunnen valse uitspraken in de mond worden gelegd. Bedrijven worden opgelicht via nep-videogesprekken. Privepersonen worden soms doelwit van misleidende inhoud. Het vertrouwen in echte video- en audiofragmenten neemt daardoor af.

Wat kun je doen?

Verifiër de bron van een video of foto altijd voordat je die deelt. Gebruik reverse image search om te zien of een afbeelding elders voorkomt. Vertrouw op meerdere betrouwbare bronnen. Wees sceptisch over sensationele content. Er zijn ook online tools die deepfakes kunnen detecteren, al zijn ze niet onfeilbaar.