In 1950 publiceerde de Britse wiskundige en computerpionier Alan Turing een van de meest invloedrijke wetenschappelijke papers ooit geschreven: “Computing Machinery and Intelligence”, gepubliceerd in het filosofische tijdschrift Mind.

Het paper begint met een simpele maar revolutionaire vraag: “Can machines think?” Turing realiseerde zich dat deze vraag moeilijk te beantwoorden was zonder eerst te definiëren wat “denken” betekent. Dus stelde hij een alternatief voor: het Imitation Game — later bekend als de Turing-test.

Hoe werkt de Turing-test?

Een menselijke beoordelaar voert gesprekken (via tekst) met zowel een mens als een machine. Als de beoordelaar niet betrouwbaar kan onderscheiden wie de mens is en wie de machine, dan heeft de machine de test “geslaagd”. Turing geloofde dat een machine die deze test kon doorstaan, praktisch gezien als intelligent beschouwd moest worden.

In hetzelfde paper behandelde Turing ook negen tegenwerpingen die mensen hadden tegen de mogelijkheid van denkende machines — van theologische bezwaren (“alleen God kan een ziel geven”) tot wiskundige argumenten (Gödels incompleteness theorema). Hij weerlegde ze systematisch.

Waarom dit zo belangrijk was

Turings paper legde de filosofische fundering voor het hele vakgebied van kunstmatige intelligentie — nog vóór het woord “artificial intelligence” überhaupt bestond. Hij verschoof de vraag van “kan een machine denken?” naar “kan een machine zich gedragen alsof het denkt?” — een pragmatische definitie die de wetenschap tot op de dag van vandaag gebruikt.

Alan Turing zelf had een tragisch lot. Hij hielp de geallieerden de Tweede Wereldoorlog te winnen door de Enigma-code te kraken, maar werd in 1952 vervolgd wegens homoseksualiteit (toen strafbaar in het VK). Hij overleed in 1954, vermoedelijk door zelfdoding. In 2013 verleende koningin Elizabeth II hem postuum gratie.

De Turing Award — de hoogste onderscheiding in de informatica — is naar hem vernoemd. Zijn foto staat op het 50-pond biljet. En zijn vraag uit 1950 is nog steeds de brandende kernvraag van AI: kunnen machines werkelijk denken?